Spis treści

Gimnazjum na przestrzeni wieków

Cele i metody wychowawcze

Współczesne gimnazja

Historia szkoły w Kraszewie

Historia Gimnazjum  w Kraszewie

Wybrane z KRONIKI

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gimnazjum (łac. Gymnasium, z gr. gymnásion) – określony typ szkoły średniej, różnej postaci zależnie od epoki i kraju.

Historia

          W starożytnej Grecji gimnazjum było obiektem sportowym, później też miejscem zebrań filozofów i uczonych. W starożytnym Rzymie gimnazjum to pewien rodzaj państwowej szkoły średniej. W epoce Odrodzenia jako gimnazjum zaczęto określać różne szkoły średnie. W roku 1519 biskup Jan Lubrański założył w Poznaniu szkołę humanistyczną zwaną Akademią Lubrańskiego lub Kolegium Lubrańskiego, z kursami akademickimi, zorganizowaną na wzór uniwersytetu. Istniało do roku 1780. Nie było to jednak gimnazjum w ścisłym tego słowa znaczeniu, gdyż od uniwersytetu szkoła różniła się jedynie brakiem prawa do nadawania tytułów naukowych.W roku 1538 Johannes Sturm, niemiecki humanista, pedagog, polemista kalwiński, założył gimnazjum humanistyczne w Strasburgu, na którym wzorowano się jeszcze w XIX wieku. Program obejmował przede wszystkim języki klasyczne (łacinę i grekę) i lekturę dzieł starożytnych, a nawet język hebrajski oraz retorykę. W Polsce powstały podobne gimnazja, między innymi:

w XIII wieku Gimnazjum Mariackie w Szczecinie (II Liceum Ogólnokształcące im. Mieszka I w Szczecinie);

w roku 1558 - Gimnazjum w Gdańsku,

w roku 1568, w Toruniu jako 6-klasowa luterańska szkoła średnia (schola particularis), w 1594 roku    rozszerzona do 12-13 lat nauki, działała jako Toruńskie Gimnazjum Akademickie do roku 1793.

          Na początku XIX wieku w Prusach utworzono nowy typ gimnazjum, określanego jako gimnazjum klasyczne z przewagą języków obcych, zwłaszcza łaciny i greki, na kontynencie europejskim stało się ono wzorem elitarnej, ogólnokształcącej szkoły średniej, naturalnie męskiej, przeważnie państwowej. Wtedy to ugruntował się system klasowo-lekcyjny, praktykowany do czasów obecnych z różnym skutkiem.

          Pod koniec XIX wieku zaczęto nazywać gimnazjami także szkoły realne, a następnie nawet zawodowe. Na ziemiach polskich w XIX wieku państwa zaborcze (Rosja, Prusy, Austria) zakładały również gimnazja klasyczne z językiem nauczania odpowiednio rosyjskim albo niemieckim. Po I wojnie światowej w Polsce dla młodzieży w wieku 10 lat powstały ośmioletnie gimnazja męskie, a z czasem i żeńskie, kończące się maturą.

 

Cele i metody wychowawcze

          W epoce Odrodzenia, zwanej Renesansem, celem był harmonijny rozwój zdolności ucznia w oparciu o spuściznę kulturową antyku poprzez studiowanie tekstów starożytnych w języku oryginału (łacina, greka, język hebrajski).

          W XIX wieku i pierwszej połowie XX wieku celem kształcenia w gimnazjum było przygotowanie kandydatów do służby państwowej i korpusu oficerskiego. Kładziono nacisk na wygląd, ubiór i zachowanie się uczniów zgodne z rygorystycznie przestrzeganymi kanonami. Jednym z ważniejszych zabiegów policyjno-pedagogicznych był przymus noszenia mundurów (wraz obowiązkową charakterystyczną czapką) przez uczniów, a częściowo i nauczycieli. W ten sposób w miejscach publicznych uczeń wyróżniał się z otoczenia, był łatwy do rozpoznania co do szkoły, a czasami i klasy do której chodził. Wszystko to opisał Stefan Żeromski w powieści Syzyfowe prace.

 

Współczesne gimnazja

          Współcześnie gimnazja to różnego typu szkoły średnie, ogólnokształcące i zawodowe, między innymi w Austrii, Niemczech, Danii, Szwecji, Norwegii, a w Polsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego i od 1999 roku obok szkoły podstawowej i liceum znaczący etap w procesie kształcenia.

          Po odzyskaniu niepodległości pierwszym zadaniem władz stało się ujednolicenie systemu szkolnego, czyli określenie jego organizacji, zadań, podstaw ideowych i programów. W kwietniu 1919 zwołano Ogólnopolski Zjazd Nauczycielski, który przeszedł do historii pod nazwą Sejmu Nauczycielskiego. Miał on wypowiedzieć się w sprawie ustroju szkolnego. Ostatecznie opowiedział się za jednolitą i bezpłatną 7-letnią szkołą, powiązaniem ze sobą wszystkich szczebli szkolnictwa, co miało otwierać drogę do kształcenia wyższego, bez względu na pochodzenie, stan majątkowy i typ ukończonej szkoły średniej. Postanowienia te nie zostały wprowadzone w ruch, ale wywarły wpływ na późniejsze reformy.

          Jednym z pierwszych aktów prawnych regulujących sprawy oświaty był dekret O obowiązku szkolnym wydany 7. II. 1919 roku, wprowadzający obowiązkową szkołę 7-letnią dla dzieci od 7 do 14 lat. Szkoła miała być bezpłatna. Problem zapewnienia wszystkim dzieciom pełnowartościowej nauki stał się podstawowym celem demokratycznych sił i działaczy w okresie międzywojennym.

          Znaczne osiągnięcia zanotowano w szkolnictwie średnim. Szkoła średnia obejmowała kilka procent odpowiednich roczników młodzieży. Początkowo były to 8-klasowe gimnazja, które poprzedzone często klasami wstępnymi stanowiły odrębny system szkolny dla warstw zamożnych. Natomiast szkoły powszechne były przeznaczone dla warstw ludowych. Siły konserwatywne broniły tego systemu i wychwalały jego zalety. Siły demokratyczne i postępowe żądały ujednolicenia dostępności szkól dla wszystkich warstw ludności, aby cale młode pokolenie przechodziło edukacje pełnej szkoły powszechnej, a szkoły średnie opierały się na niej jako nadbudowa.

          W 1932 roku wprowadzono mocno krytykowaną reformę szkolnictwa, zwaną Jędrzejewiczowską (od Janusza Jędrzejewicza, premiera i ministra oświaty). Częściowo tylko zrealizowano wtedy postulat jednej szkoły powszechnej dla wszystkich dzieci. Nauka w szkole średniej trwała 6 lat: 4 klasy gimnazjum i 2 klasy liceum, które dawało absolwentom maturę. Oprócz szkół polskich istniały także szkoły dla dzieci mniejszości narodowych, jednak nie zaspokajały one potrzeb ludzi, zwłaszcza Ukraińców i Białorusinów.

          W latach dwudziestych w programach wychowawczych dominował kierunek narodowy, propagowany przez pedagogów związanych z Narodową Demokracją. W wychowaniu kładziono nacisk na patriotyzm, wierność tradycji, postawę młodzieży. Po przewrocie majowym w 1926 r. Pod wpływem ideologii obozu rządowego lansującego hasło uzdrowienia stosunków wewnętrznych.

          Gimnazjum to drugi, obowiązkowy poziom kształcenia w Polsce. Uczęszcza do niego młodzież w wieku 13-16 lat. Nauka w nim trwa 3 lata i kończy się ogólnopolskim egzaminem, od którego wyników w dużej mierze zależy wybór kolejnej szkoły. Egzamin składa się z dwóch części: humanistycznej oraz matematyczno-przyrodniczej. Na każdej z nich uczeń może zdobyć po 50 punktów (razem 100). Laureaci i finaliści olimpiad przedmiotowych oraz laureaci konkursów przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim lub ponadwojewódzkim z zakresu jednego z grupy przedmiotów objętych egzaminem są zwolnieni z odpowiedniej części egzaminu gimnazjalnego. W tym przypadku uczeń uzyskuje z danej części egzaminu maksimum możliwych punktów.

          W 1999 roku w Polsce wprowadzono 3-letnie gimnazjum ze zmienionymi programami nauczania takich przedmiotów jak:

język polski,

język obcy nowożytny

historia,

wiedza o społeczeństwie (w ramach tego przedmiotu realizowane są zajęcia: wychowanie do życia w rodzinie),

matematyka,

fizyka i astronomia,

chemia,

biologia,

geografia,

plastyka,

muzyka,

technika,

informatyka,

wychowanie fizyczne,

religia lub etyka.

          Ponadto wprowadzono tak zwane ścieżki edukacyjne w obszarze edukacji filozoficznej, prozdrowotnej, ekologicznej, czytelniczej i medialnej, regionalnej, a także obrony cywilnej, integracji europejskiej oraz kultury polskiej na tle tradycji śródziemnomorskiej.

          W różnych krajach szkoła określana jako gimnazjum zajmuje różne miejsce w procesie kształcenia, na przykład w Niemczech gimnazjum oznacza szkołę średnią ośmio- lub 9-letnią, kończącą się maturą uprawniającą do podjęcia studiów wyższych, jednak po spełnieniu dodatkowych warunków. W niektórych landach (na przykład w Berlinie), a również w Holandii gimnazjum zaczyna się od siódmego roku nauczania.

          Profile kształcenia w gimnazjum są różne. Zależnie od systemu oświaty mogą być następujące:

  w Polsce:

gimnazjum ogólnokształcące,

gimnazjum akademickie (jest takie w Toruniu);

gimnazjum dwujęzyczne (najczęściej z angielskim, tzn. 6 godzin języka angielskiego w tygodniu; chemia, fizyka, informatyka oraz geografia nauczane są po angielsku);

  w innych krajach:

gimnazjum humanistyczne ukierunkowane na języki starożytne (łacina, greka) albo z przewagą języków nowożytnych,

matematyczno-przyrodnicze,                 

muzyczne,

techniczne,

sportowe.

 

        

 

 

Historia Gimnazjum  w Kraszewie

          Po sporządzeniu aktu założycielskiego Zarząd Gminy w Ojrzeniu z dniem 15 kwietnia 1999 roku powierzył stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr 1 w Kraszewie panu Jerzemu Królikowskiemu, byłemu dyrektorowi Szkoły Podstawowej i nauczycielowi wychowania fizycznego. Pan Dyrektor przystąpił do czynności związanych z organizowaniem placówki. Gimnazjum miało do dyspozycji „starą część” Szkoły Podstawowej wraz z jej wyposażeniem. Rozpoczęły się starania o urządzanie klasopracowni i zdobywanie niezbędnych pomocy dydaktycznych.

          Z dniem 1 września 1999 roku do Gimnazjum Nr 1 w Kraszewie zostało przyjętych 51 absolwentów klasy szóstej. Utworzono 3 oddziały, klasy: I a, I b i I c, których wychowawcami zostały panie:

klasy I a – mgr Maria Ptaszkiewicz, nauczycielka języka polskiego.

klasy I b – mgr Bogusława Rybka, nauczycielka historii i informatyki,

klasy I c – mgr Hanna Wiktorowicz, nauczycielka języka rosyjskiego.

Ponadto w skład Rady Pedagogicznej weszli nauczyciele uczący pozostałych przedmiotów:

mgr Urszula Nowosielska – nauczyciel matematyki,

mgr Mariola Kirzyc – nauczyciel biologii i chemii,

mgr Marzena Grzymkowska – nauczyciel geografii,

mgr Barbara Karabin – nauczyciel języka angielskiego,

mgr Marek Piotrowski – nauczyciel sztuki,

mgr Zbigniew Sugajski – nauczyciel religii.

          Drugi rok funkcjonowania gimnazjum rozpoczął się od przyjęcia nowych 53 uczniów do klasy pierwszej oraz od nowego podziału uczniów klasy drugiej. W roku szkolnym 2000/2001 były 4 oddziały:

klasa I a – wychowawczyni: Urszula Nowosielska,

klasa I b – wychowawczyni: Mariola Kirzyc,

klasa II a – wychowawczyni: Maria Ptaszkiewicz,

klasa II b – wychowawczyni: Bogusława Rybka.

          Mimo trudności z urządzaniem pracowni przedmiotowych nauczyciele i uczniowie z dużym zaangażowaniem realizowali zadania nowej szkoły i organizowali życie gimnazjum. Uroczystości szkolne uświetniały perfekcyjnie przygotowane występy artystyczne uczniów, którzy mieli także okazję zaprezentować swoje zdolności aktorskie, recytatorskie, poetyckie czy plastyczne.

          Ujawniło się wówczas kilka talentów poetyckich. 27 lutego 2001 roku na poranku poetyckim zadebiutowali: Katarzyna Krakowska, Katarzyna Drajkiewicz, Rafał Jaworski i Inez Brzózka. Twórczość Katarzyny Krakowskiej i Katarzyny Drajkiewicz została później wysoko oceniona na konkursach poetyckich: rejonowych i ogólnopolskim. W zbiorach biblioteki szkolnej znajduje się tomik wierszy Pocerowane anioły, który zawiera utwory uczniów nagrodzonych na ogólnopolskim Konkursie Poetyckim im. Janusza Korczaka, a wśród nich wiersze Katarzyny Krakowskiej i Katarzyny Drajkiewicz.  Wiersze naszych uczniów były publikowane także w lokalnej prasie.

          Gimnazjum Nr 1 w Kraszewie może się poszczycić znacznymi osiągnięciami uczniów w konkursach recytatorskich, historycznych i literackich.

           Nasi pierwsi gimnazjaliści byli dumni również z tego, że na terenie szkoły działał klub Kyokushin Karate, nad którym opiekę sprawował pan Adam Miśkiewicz.

           Trzeci rok istnienia gimnazjum był kolejnym etapem wdrażania reformy oświaty. Nauczyciele i uczniowie klasy trzeciej przygotowywali się do pierwszego egzaminu gimnazjalnego. Poznawali jego zasady i procedury przeprowadzania, utrwalali wiadomości i rozwiązywali próbne testy.

           W roku szkolnym 2001/2002 grono pedagogiczne powitało nowego nauczyciela fizyki i informatyki – pana Andrzeja Matyjasza oraz nowego proboszcza parafii Kraszewo – księdza Jana Piotra Durszlewicza, który rozpoczął nauczanie religii w klasie III gimnazjum i przygotowania uczniów do sakramentu bierzmowania.

           Kolejne dwa oddziały klasy pierwszej liczyły po 26 uczniów, a obowiązki wychowawców podjęli:

pan Andrzej Matyjasz – klasy I a,

pani Barbara Karabin – klasy I b.

          25 października 2001 roku oddano do użytku oczekiwaną pracownię komputerową. Wprowadzono też wówczas zwyczaj ślubowania uczniów klasy pierwszej gimnazjum. W następnych latach powitanie nowych uczniów starsi koledzy zaczęli „uatrakcyjniać”  tzw. otrzęsinami.

          Wzorując się na zwyczaju uczniów liceum, na sto dni przed egzaminem, tj. 9 lutego 2002 roku, uczniowie III klasy gimnazjum i ich rodzice postanowili zorganizować pierwszy Bal Gimnazjalny.  

          14 i 15 maja 2002 roku odbył się pierwszy egzamin gimnazjalny. Mimo obaw uczniowie uzyskali dobre wyniki.

          Młodzież Gimnazjum Nr 1 w Kraszewie nie zamyka się w murach swojej szkoły. Chętnie bierze udział w życiu lokalnej społeczności. Występy uczniów uświetniają uroczystości wspólnoty parafialnej. 11 listopada, 3 maja, jasełka bożonarodzeniowe czy misterium wielkopostne to uroczystości kościelne, na których nasi uczniowie prezentują ciekawe programy artystyczne i przedstawienia. Nauczyciele Gimnazjum starają się przygotować młodzież do udziału w kulturze poprzez organizowanie spotkań z ciekawymi ludźmi, wyjazdów do kina czy do teatru. Organizowane są wycieczki turystyczno-krajoznawcze oraz rozgrywki i turnieje sportowe.

          Zgodnie z Uchwałą Rady Gminy Ojrzeń z dnia 30 kwietnia 2002 roku został utworzony Zespół Szkól w Kraszewie, w skład którego weszły:

  Szkoła Podstawowa im. Wacława Kozińskiego w Kraszewie,

  Gimnazjum Nr 1 w Kraszewie.

          W wyniku postępowania konkursowego stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w Kraszewie  Zarząd Gminy powierzył panu magistrowi Stanisławowi Studzińskiemu. W związku z odejściem na emeryturę pana Jerzego Królikowskiego z dniem 1 września 2002 roku nauczycielem wychowania fizycznego został pan Tomasz Grodecki.

          Rok szkolny 2002 / 2003 pan Sławomir Pniewski rozpoczął posiadając stopień nauczyciela dyplomowanego jako pierwszy z grona nauczycieli Zespołu Szkół w Kraszewie.

 

Wybrane z KRONIKI

25 października 2001 roku - ślubowanie uczniów klas pierwszych

22 grudnia 2001 roku - Jasełka w naszej szkole przygotowane pod kierunkiem p. Zbigniewa Sugajskiego

 

Kyokushin Karate - klub działający w naszej szkole, prowadzony przez p. Adama Miśkiewicza

Akcja wspomagająca ochronę środowiska tj. sadzenie i sprzątanie lasu

Pierwszy bal gimnazjalisty w historii naszej szkoły

3 Maja - patriotyczna lekcja w kościele

14-15 maja 2002 roku - pierwszy w historii gimnazjum egzamin

Eliminacje szkolne do konkursu recytatorskiego o poezji romantycznej

Kolejne Jasełka w naszej szkole

 

Drugi w historii bal gimnazjalisty

 

13.06.2003 roku - Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie, ogłoszenie wyników konkursu "historia mojej rodziny i miejscowości"

30 października 2003 roku - spotkanie z p. Jarkim Wajk, byłym wokalistą zespołu Oddział Zamknięty

 

Rok 2004 - bal gimnazjalisty

 

24 marca 2004 roku - przedstawienie "Sąd nad alkoholem", pod kierunkiem p. M. Kirzyc

 

9 kwietnia 2004 roku - Misterium Wielkopostne wystawione przez uczniów naszego gimnazjum w kościele w Kraszewie

 

22 kwietnia to w naszej szkole Dzień Ziemi

 

Strona tytułowa